دانشنامهٔ ايرانيكا (به انگليسي: Encyclopædia Iranica) يكي از بزرگترين و جامعترين پروژههاي ايرانشناسي است. كار تدوين اين دانشنامه در سال ۱۳۴۷ خورشيدي و به پيشنهاد احسان يارشاطر و با اختصاص ۲ ميليون دلار بودجه توسط اميرعباس هويدا نخست وزير وقت ايران در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوي آغاز گرديد، اما با رويداد انقلاب ۱۳۵۷ در ايران، بودجه اين دانشنامه توسط دولتمردان وقت نظام جمهوري اسلامي قطع و ادامه تدوين آن در ايالات متحده آمريكا دنبال گرديد. اين دانشنامه كه درباره فرهنگ و تاريخ ايرانزمين و به زبان انگليسي ميباشد، در بخش ايرانشناسي دانشگاه كلمبيا در شهر نيويورك نوشته ميشود.
حاميان مالي اين دانشنامه دانشگاه كلمبيا و بنياد ملي علوم انساني آمريكا هستند. اين دو بنياد پس از ده سال تامين اين پروژه، ادامه كمك مالي را منوط به كمك مالي از داخل ايران كردند.
جلد اول اين مجموعه در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲ ميلادي) به چاپ رسيد و تا امروز ۱۵ جلد از آن منتشر شدهاست.قرار است حجم اين دانشنامه به ۴۵ جلد برسد. احسان يارشاطر سر ويراستار ايرانيكا است و هيأت ويراستاران (شامل افرادي چون احمد اشرف و نيكولاس سيمز-ويليامز) و بيش از ۴۰ ويراستار (همانند ويليام چيتيك) و ۱۶۵۰ پژوهنده، در تكميل اين دانشنامه بزرگ مشاركت دارند.
شايان ذكر است حدوداً بيست سال پس از آغاز انتشار ايرانيكا پنج مقاله (انقلاب مشروطه، پوشاك در ايرانزمين، ادبيات داستاني در ايران، خوشنويسي و تاريخ روابط ايران و آلمان) از سري مقالات اين دانشنامه توسط انتشارات اميركبير ترجمه و چاپ شدهاست و در دسترس علاقهمندان فارسي زبان قرار گرفتهاست.
دانشنامهٔ ايرانيكا با هدف بيشترين دسترسي براي خوانندگان در سطح جهاني به زبان انگليسي منتشر ميشود. قرار است پس از اتمام و تكميل، همهٔ نوشتارها به زبان فارسي ترجمه شوند.
